Samouszkodzenia u nastolatków- rozumienie funkcji objawów i ocena ryzyka samobójczego#4

Temat samouszkodzeń pojawia się często w obszarze superwizyjnej i pomocowej pracy z nastolatkami. Zwykle to część szerokiego obrazu klinicznego uznawanego jako objaw lub zachowanie towarzyszące.

Gordon Allport uznawał ciało za kotwicę tożsamości. Doznania sensoryczne, jakie odczuwa niemowlę, stają się źródłem bezpieczeństwa lub zagrożenia, tworząc poczucie granicy własnego, skórnego ja. Samouszkodzenia nie uznają tej granicy, dlatego zakres pracy terapeutycznej skupia się na funkcjonalnym, adaptacyjnym i instrumentalnym charakterze tego zachowania.

Do bardzo praktycznej rozmowy o samouszkodzeniach, o rozumieniu procesu leczenia, współpracy z rodzicem, różnicowaniu zachowań autodestrukcyjnych z tendencjami suicydalnymi od tych bez tendencji zaprosiłam Joannę Klocek, psycholożkę i psychoterapeutkę, która od wielu lat pracuje z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi.

posłuchaj bezpośrednio w spotify

O czym jest nasza rozmowa?

czym różnią się samouszkodzenia bez tendencji suicydalnych od zachowań z intencją samobójczą (i co jest kluczowe w ocenie ryzyka),
dlaczego samouszkodzenia często mają funkcję regulacji napięcia, ale też kontroli, autonomii, komunikacji, a czasem samoukarania,
co pomaga w pracy terapeutycznej: analiza funkcji, poszerzanie przestrzeni „między impulsem a zachowaniem”, zachowania zastępcze i techniki redukcji napięcia,
jak rozmawiać z rodzicem, który reaguje paniką, złością, poczuciem winy albo… ignorowaniem,
kiedy i jak informować rodziców, zwłaszcza gdy nastolatek prosi: „nie mówcie rodzicom”,
jak mądrze korzystać z kontraktu i dlaczego „obiecaj, że nigdy więcej” to obietnica niemożliwa do spełnienia,
dlaczego nawrót nie oznacza porażki – i jak wspierać nastolatka, gdy wraca do samouszkodzeń po okresie przerwy,
na co uważać, gdy zachowania zaczynają eskalować (większa masywność, częstsze epizody, „spadek skuteczności” ulgi).